جلوگیری از پوسیدگی دندان کودکان

جلوگیری از پوسیدگی دندان کودکان

در این مبحث می خواهیم به بررسی روند تشکیل پوسیدگی دندان های کودکان (دندان های شیری و دندان های دائمی) بپردازیم. قبل از شروع این مبحث لازم است به این نکته اشاره کنیم که؛ فرمول ایجاد پوسیدگی همیشه به صورت یک سه ضلعی (مثلث) تعریف می شود.

  • وجود دندان در داخل دهان
  • مواد غذایی مصرفی (مخصوصا مواد قندی)
  • باکتری های موجود در داخل دهان، سه ضلع این مثلث را تشکیل می دهند.

روند تشکیل پوسیدگی دندان

هنگامی که مواد غذایی (مخصوصا مواد قندی) وارد دهان می شوند و روی دندان ها باقی می مانند. حال در نظر بگیرید کودک بهداشت دهان را به طور مناسب رعایت نمی کند، در این حالت باکتری های موجود در حفره ی دهان به مواد غذایی روی دندان حمله می نمایند.

این میکروارگانیسم ها با تغذیه از این مواد، از خود اسیدی ترشح می نمایند. این اسید ترشح شده باعث حل شدن مینای دندان می شود. این حل شدن مینای دندان را ما به عنوان پوسیدگی دندان می دانیم.

پس در واقع می توان با مد نظر قرار دادن نکات موثر، سه ضلع تشکیل دهنده ی پوسیدگی را مختل نمود و باعث جلوگیری از پوسیدگی دندان کودکان، شد.

پوسیدگی دندان کودکان

پوسیدگی دندان کودکان

باکتری های پوسیدگی زا را می توان با رعایت بهداشت دهانی تا حد چشمگیری کاهش داد. به طور مثال:

  • مسواک زدن در تعداد دفعات مناسب و به طور صحیح (صبح ها قبل از صرف صبحانه و بعد از مصرف مواد غذایی)
  • استفاده از نخ دندان
  • انجام چکاپ های منظم دندانپزشکی کودکان

از جمله موارد بسیار مهم در جلوگیری از پوسیدگی دندان کودکان می باشند.

روش توقف پوسیدگی دندان

وجود دندان ها در داخل حفره ی دهانی که امری طبیعی می باشد، اما می توان با رعایت بهداشت دهان و دندان در کودکان، حضور باکتری های پوسیدگی زا را به حداقل رساند (توجه داشته باشید میزان باکتری های دهانی هیچ گاه به ۰ نمی رسد).

بنابراین تنها راهکار مهمی که می تواند تشکیل مثلث پوسیدگی را تخریب نماید؛ دقت در مصرف مواد غذایی (مخصوصا مواد قندی) توسط کودکان می باشد.

مواد قندی چسبنده مانند: پاستیل، لواشک، گز و سوهان، آبنبات، بیسکوئیت، اسمارتیز، تافی و موارد زیادی که امروزه در سبد غذایی خانواده ها به وفور یافت می شود، به مدت زیادی در دهان کودک باقی می مانند و به دلیل چسبندگی به دندان می توانند بستر مناسبی را برای پوسیدگی های وسیع و عمیق دندانی مهیا سازند.

عوارض مصرف مواد قندی چسبنده

عوارض مصرف مواد قندی چسبنده

  • برخی از والدینی که به مطب دندانپزشکی کودکان مراجعه می کنند، اظهار دارند که لواشک یک خوراکی طبیعی است که از میوه تهیه می شود و چرا برای دندان های کودکان مضر است؟

در جواب به سوال فوق باید گفت مواد قندی چسبنده با ماندگاری طولانی، فارق از اینکه چه منشایی دارند می توانند، باعث تسریع روند تشکیل پوسیدگی دندان کودکان شوند.

علت پوسیدگی دندان با مصرف ماده ی خوراکی مذکور:

    • چسبندگی بالای لواشک به دندان ها
    • اسیدیته ی بالا
    • قند بالا، است.

 دکتر ماریتا شکاریان ، دندانپزشک اطفال در تهران و دارای فلوشیپ ارتو کودکان از آمریکا و عضو دائمی آکادمی AOS آمریکا می باشند. شما عزیزان می توانید به منظور برقراری ارتباط با ایشان و درمان پوسیدگی دندان در کودکان از طریق زیر اقدام نمایید:

شماره های تماس: ۰۲۱۲۲۵۵۴۶۴۹

اینستاگرام 

 

حتی اگر کودک مقدار اندکی از لواشک را مصرف نماید، ممکن است مواد موجود در لواشک ساعت ها در شیارهای دندان او باقی بمانند. این مواد می توانند زمینه ی مناسبی برای ایجاد پوسیدگی فراهم بیاورند.

بنابراین مقدار مصرف ماده ی قندی توسط کودک اهمیت چندانی ندارد، بلکه کیفیت ماده ی قندی بیشتر مورد توجه قرار می گیرد. به طور مثال: ممکن است کودک یک کاکائو بزرگ را بخورد و بعد از مصرف، اثری از وجود کاکائو در دندان های او مشاهده نشود. اما در مقابل ممکن است ب مصرف یک عدد تافی کوچک توسط کودک، ساعت ها محتویات این تافی به دندان های او بچسبد.

لازم است برای مصرف مواد قندی توسط کودک برنامه ریزی کرد. زیرا مواد قندی و کربوهیدرات برای رشد کودک مورد نیاز می باشند.

مصرف مواد قندی مناسب

مصرف مواد قندی مناسب

  • بنابراین منع مصرف مواد قندی توسط کودک امری نادرست می باشد، زیرا همانطور که در مطالب فوق ذکر شد، مواد قندی تاثیر بسزایی در رشد مغزی کودکان دارند.

اما می توان با برنامه ریزی مناسب و مصرف مواد قندی ای که چسبندگی کمتر و ماندگاری پایین تر داشته باشند، برنامه ی غذایی کودکان را اصلاح نمود. به طور مثال می توان از مواد قندی مانند: کیک های صبحانه، شکلات های نرم، ماست میوه ای، بستنی، دنت و… که هم ارزش غذایی دارند و هم حالت چسبندگی ندارند، استفاده کرد.

  • نکته ی قابل توجه در این موضوع، مقدار مصرف مواد قندی مذکور می باشد. به خاطر داشته باشید حتی مصرف مواد قندی مناسب نیز باید کنترل شده باشند.

عوارض مصرف نوشابه در کودکان

همانطور که در مقاله ی اهمیت حفظ و نگهداری دندان های شیری بیان شد، توصیه می شود کودکان به هیچ عنوان، به هیچ اندازه ای و با هیچ کیفیتی از نوشابه های گازدار استفاده نکنند!!!

  • زیرا نوشابه های گازدار باعث اختلال در ذخایر کلسیم در بافت های استخوانی کودکان می شوند. به گونه ای که با مصرف نوشابه، کودک مقداری از بافت کلسیم بدن خود را از طریق ادرار دفع می کند.
  • با کاهش ذخایر کلسیم در بدن کودکان شاهد، پوکی استخوان زودرس در آن ها خواهیم بود.
  • تماس نوشابه (حتی در صدم ثانیه) با دندان ها (چه شیری و چه دائمی) باعث آسیب دیدگی شدید مینای دندان و تخریب آن می شود.

بعضی از والدین بر این باورند که به دلیل کم غذا بودن دلبندشان می توانند با مصرف نوشابه او را به غذا خوردن تشویق نمایند! در پاسخ به این باور نادرست باید گفت؛ بهتر است کودک غذایی مصرف نکند تا اینکه همان مقدار غذای اندک را با نوشابه میل کند.

عصب کشی دندان های خلفی شیری

عصب کشی دندان های خلفی شیری

  • زیرا در صورت غذا نخوردن کودک ما شاهد دفع کلسیم از بدن او نخواهیم بود. اما در هنگام مصرف نوشابه ذخایر کلسیمی در بدن کودک کاهش می یابد که این امر می تواند باعث عوارض نامطلوب استخوانی در وی شود. حتی نوشابه ی مصرفی می تواند مانع از جذب کلسیم موجود در مواد غذایی شود.

معتاد کردن کودکان به مصرف نوشابه در هنگام غذا خوردن امری ناپسند می باشد. زیرا کافئین موجود در نوشابه های گازدار می تواند باعث اعتیاد کودک به مصرف این نوشیدنی نامناسب شود.

  • در این حالت کودک تنها با مصرف نوشابه به غذا خوردن روی می آورد و ممکن است برای مصرف وعده های غذایی روزانه ی خود نیز، تقاضای خوردن نوشابه از والدین خود داشته باشد.

با کاهش ذخایر کلسیمی در بدن، آسیب پذیری جسمانی کودک زیاد می شود، به گونه ای که ممکن است با یک زمین خوردن ساده در حیاط مدرسه دچار شکستگی های جدی در نواحی مختلف مانند: دست و پا شود.

بنابراین توصیه ی دندانپزشک اطفال به والدین این است که؛ مصرف نوشابه از سبد غذایی کودکان حذف شود. تنها نوشیدنی های مجاز در هنگام غذا خوردن عبارتند از:

  • دوغ
  • آب
  • و در نهایت آبمیوه های طبیعی تهیه شده در منزل

نگه داشتن غذا در دهان

برخی از کودکان عادت به نگه داشتن غذا در دهان خود دارند. به گونه ای که کودک بعد از جویدن مواد غذایی، آن را در یک سمت از دهان خود نگه می دارد و قورت نمی دهد!

  • نگه داشتن غذا در داخل دهان نیز از جمله عوامل مهم در ایجاد پوسیدگی دندان در کودکان می باشد.

علائم پوسیدگی دندان کودکان

گاها کودکان تمایلی به خوردن مواد غذایی ندارند و یا در هنگام غذا خوردن دست خود را داخل دهان می برد. در واقع کودک با انجام رفتارهای مذکور، علائمی از دندان درد را با زبان بدن خود نشان می دهد.

از آنجایی که کودکان درک درستی از دندان درد ندارند، تصور می کنند که خوردن غذا و جویدن آن باعث درد در دندان هایشان می شود و به همین دلیل از مصرف مواد غذایی امتناع می کنند.

جلوگیری از پوسیدگی دندان کودکان

جلوگیری از پوسیدگی دندان کودکان

راه درمان پوسیدگی دندان کودکان

پر واضح است با مراجعه ی منظم برای چکاپ های دوره ای دندانپزشکی و انجام اقدامات پیشگیرانه یا درمانی مورد نیاز، کودک به غذا خوردن طبیعی و سابق خود باز می گردد.

در مواقعی شدت پوسیدگی دندان به قدری است که کودک از غذا خوردن به حد زیادی دوری می کند، تا جاییکه دچار کاهش وزن شدید می گردد.

چکیده مطلب

مدیریت مصرف مواد غذایی و مواد قندی توسط کودکان از جمله موارد اجتناب ناپذیر در جلوگیری از پوسیدگی دندان کودکان است که، والدین باید به آن توجه کنند.

به طور مثال کنترل مواردی همچون: کیفیت مواد قندی مورد استفاده، تعداد دفعات مصرف، مقدار مصرف مواد قندی توسط کودک باید برنامه ریزی شود.

رعایت بهداشت دهانی و همچنین چکاپ های روتین تحت نظر دندانپزشک کودکان می تواند تاثیر بسیار مهمی در جلوگیری از پوسیدگی دندان کودکان و یا درمان آن داشته باشد.

درباره نویسنده

پاسخ

شانزده − 5 =