لزوم حفظ و نگهداری دندان های شیری

لزوم حفظ و نگهداری دندان های شیری

از آنجایی که دندان های شیری در تغذیه و رشد کودکان نقش بسزایی داشته و نیز راهنمای رویشی مهمی برای رویش دندان های دائمی در موقعیت صحیح هستند، باید تلاش های بیشتری جهت حفظ و نگاهداری دندان های کودکان(قدامی یا خلفی) بعمل آید. این در حالیست که متاسفانه والدین تا قبل از ابراز درد دندان توسط کودک، مراجعه به دندانپزشک کودکان را الزامی نمی دانند.

 دکتر ماریتا شکاریان ، دندانپزشک کودکان و دارای فلوشیپ ارتو کودکان از آمریکا و عضو دائمی آکادمی AOS آمریکا می باشند. شما عزیزان می توانید به منظور برقراری ارتباط با ایشان از طریق زیر اقدام نمایید:

شماره های تماس: ۰۲۱۲۲۵۵۴۶۴۹

کانال اینستاگرام 

بدیهی است شروع دندان درد به معنای پیشرفت شدید پوسیدگی و نیز حمله ی باکتری های پوسیدگی زا به عاج دندان و حتی عصب دندان می باشد. چراکه پوسیدگی دندان تا زمانی که محدود به مینای دندان باشد عملا فاقد درد است و زمانی درد آغاز می شود که عاج دندان درگیر پوسیدگی شده باشد.

دانستنی های ضروری والدین

آگاه کردن والدین از اهمیت دندان های شیری (قدامی و خلفی) می تواند به میزان قابل توجهی سلامت دهان و دندان کودکان را در طول زندگیشان ارتقاء دهد.

از آنجا که پوسیدگی دندان بیماری قابل پیشگیری توصیف می شود، توصیه می شود سلامت دهان و دندان کودکان با رعایت بهداشت دهانی – دندانی صحیح و نیز تغذیه ی مطلوب، دور از دسترس نمی باشد.

بدیهی است چکاپ های دوره ای ۳ الی ۶ ماهه بسته به نظر دندانپزشک کودکان و نیز شرایط دهانی – دندانی کودک نقش بسزایی در حفظ سلامت دندان ها و نیز انجام پیشگیری های لازم و درمان های به موقع دارند.

دکتر ماریتا شکاریان

دکتر ماریتا شکاریان – دندانپزشک کودکان

تاثیر مواد غذایی بر پوسیدگی دندان کودکان

در جامعه متمدن امروزی، متاسفانه انواع تنقلات شیرین غیرضروری و کاملا مضر در سبد غذایی خانواده ها جای گرفته اند.

این در حالیست که در گذشته کودکان از مغزهایی چون بادام، پسته، گردو و… بهره می بردند، که هم ارزش غذایی بالایی دارند و هم به لحاظ کیفیت ساختاری آن ها( سفت بودنشان) باعث تمیز کردن دندان ها نیز می شوند.

  • بدیهی است شیر ماده غذایی جدایی ناپذیر در رژیم غذایی نوزادان تا ۲ سالگی می باشد. این ماده غنی از پروتئین، چربی و قند(که در شیر مادر بسیار بیشتر از شیر خشک موجود می باشد.) می تواند باعث ایجاد پوسیدگی شدید دندانی مخصوصا در دندان های قدامی کودک شود.
  • همچنین استفاده از قطره آهن بخودی خود باعث ایجاد پوسیدگی نمی شود ولی به دلیل رسوب و سطح زبری که روی دندان ها ایجاد می کند، باعث گیر بیشتر مواد غذایی و نیز ایجاد هرچه بیشتر پلاک میکروبی در این مناطق می شود و در نتیجه بستر مناسبی برای ایجاد پوسیدگی های شدید دندان فراهم می گردد.
  • همچنین مواد قندی چسبنده مانند: گز، سوهان، پاستیل، لواشک، تافی، آبنبات، بیسکوئیت و … با توجه به ماندگاری طولانی مدت در داخل دهان می توانند شرایط بسیار مناسبی را برای ایجاد پوسیدگی های وسیع مهیا کنند.

این بدان معنی نیست که بچه ها باید از مصرف مواد قندی محروم باشند؛ بلکه بهتر است مواد قندی غیرچسبنده با ماندگاری بسیار کوتاه در داخل دهان مانند: کیک، شیرینی تر، بستنی ( بدون کاور شکلاتی) ، عسل بدون موم، شکلات صبحانه، شکلات های نرم، ماست میوه ای، ژله و … به میزان محدود در اختیار این عزیزان قرار گیرد.

  • لازم به ذکر است والدین محترم باید توجه کنند تا کودک غذا را برای مدت طولانی در دهان نگاه ندارد که این امر شدیدا باعث ایجاد پوسیدگی های وسیع در همان سمت از دهان می شوند.
جلوگیری از پوسیدگی دندان کودکان

جلوگیری از پوسیدگی دندان کودکان

نحوه ی ایجاد پوسیدگی دندان کودکان

بدیهی است مینای دندان تنها سد دفاعی دندان در مقابل پوسیدگی است که در صورت تخریب و پوسیده شدن، باکتری های پوسیدگی زا به عاج و نهایتا عصب دندان نفوذ کرده و آسیب های جبران ناپذیری را ایجاد می کنند.

باکتری های پوسیدگی زا به محض تماس با مواد قندی اسیدی تولید می کنند که می تواند باعث حل شدن مینای دندان شود که از آن بعنوان پوسیدگی و یا گاها به نادرست بعنوان کرم خوردگی یاد می شود.

با توجه به موارد فوق بهتر است زمان تماس مواد قندی با دندان را کاهش دهیم تا زمان تماس باکتری های پوسیدگی زا با دندان حتی المقدور کم شود. همچنین دقت شود که کودکان تحت هیچ شرایطی و به هیچ اندازه ای نباید از نوشابه های گازدار استفاده کنند.

عوارض نوشابه های گازدار

نوشابه های گازدار حاوی مقادیر زیادی اسید هستند که با شکر بسیار زیادی غنی شده اند و در اثر تماس با دندان می توانند تخریب های شدید مینای دندانی را بدنبال داشته باشند و نیز عوارض سیستمیک بالایی چون پوکی استخوان را بدنبال دارند؛ چراکه باعث دفع شدید کلسیم موجود در استخوان ها از طریق ادرار می شوند.

اهمیت حفظ و نگهداری دندان های شیری

برخلاف باورهای نادرست عموم مردم، سلامت دندان های شیری اهمیت خاصی دارند ولی متاسفانه برای رعایت کامل بهداشت دهانی –  دندانی و نیز نگهداری دندان های فوق در اکثر مواقع تلاش چشمگیری صورت نمی پذیرد.

این در حالیست که دندان های شیری نه تنها در تغذیه ی سالم کودک نقش مهمی ایفا می کنند، بلکه باعث رویش دندان های دائمی در موقعیت صحیح خود نیز می شوند.

لزوم حفظ و نگهداری دندان های شیری

لزوم حفظ و نگهداری دندان های شیری

نقش دندان های شیری در کودکان

لازم به ذکر است که دندان های قدامی شیری تا سن ۶ الی ۷ سالگی و نیز دندان های آسیای شیری باید تا سن ۱۱ تا ۱۲ سالگی داخل دهان کودکان باقی بماند. لازم به یادآوری است که دندان های قدامی کودک در تلفظ صحیح کلمات، گاز زدن مواد غذایی و تغذیه مناسب، رویش صحیح دندان های دائمی، اعتماد بنفس کودک و … نقش بسزایی ایفا می کنند.

همچنین دندان های آسیای شیری در جویدن و تغذیه ی صحیح کودک نقش مهمی دارند و در صورت دردناک شدن و یا از دست رفتن زودتر از موعد باعث اختلال در تغذیه ی کودک شده و از همه مهم تر اینکه جوانه دندان دائمی که دقیقا زیر دندان آسیای شیری قرار دارد، راهنمای رویشی خود را از دست می دهد و بصورت نابجا رویش می کنند و می تواند درمان هایی را به کودک تحمیل کند که تا قبل از، از دست دادن دندان آسیای شیری نیازی به انجام این درمان ها نبوده است.

لازم به ذکر است این درمان ها می توانند از ارتودنسی پیشگیری تا ارتودنسی های پیچیده متغیر باشند. با توجه به موارد فوق الذکر، علاوه بر رعایت دقیق بهداشت دهانی و تغذیه ی سالم، پیشگیری از پوسیدگی و مقاوم سازی دندان ها توسط فلورایدتراپی و فیشورسیلانت تراپی دندان ها و نیز در صورت لزوم ترمیم و نگاهداری دندان های آسیای شیری از اهمیت ویژه ای برخوردار است.

راه های پیشگیری از پوسیدگی دندان های شیری

علاوه بر رعایت دقیق بهداشت دهانی و تغذیه ی سالم موارد:

از اهمیت ویژه ای برخوردار می باشند.

در خصوص دندان های قدامی شیری باید یادآوری کرد که این دندان ها می توانند در معرض ضربه های ناخواسته قرار گرفته و آسیب ببینند. این آسیب ها می توانند از یک لب پر شدن ساده تا شکستگی وسیع تاج دندان و یا حتی ریشه ی دندان متغیر باشد.

ترميم دندان هاي آسياي شيري

ترميم دندان هاي آسياي شيري

توصیه می شود برای گرفتن راهکارهای مناسب جهت درمان هرکدام از حالات فوق به دندانپزشک کودکان مراجعه نمایید.

  • بدیهی است در صورت بروز پوسیدگی های شدید دندان های شیری(قدامی ، خلفی) تغذیه ی کودکان مختل شده و غذای ایشان به طرز چشمگیری کاهش یافته و مخصوصا از خوردن غذاهای جویدنی امتناع می کنند.
  • تصور نادرست والدین این است که دلبندشان بی اشتها شده، در حالی که ممکن است، دندان درد در کودک باشد. از آنجا که کودکان درک درستی از درد دندان و انتقال آن به والدینشان ندارند، به اشتباه جویدن غذا و یا حتی خود غذا را عامل ایجاد درد می دانند و به همین دلیل از میل کردن غذا خودداری می کنند.

پرواضح است که با علم به لزوم حفظ و نگهداری دندان های شیری و برطرف کردن مشکل پوسیدگی دندان و مرتفع کردن درد، کودک به تغذیه طبیعی و سابق خود باز خواهد گشت.

ترميم دندانهاى قدامى شيرى فك پايين

ترميم دندانهاى قدامى شيرى فك پايين

آبسه و فیستول دندان های شیری

ذکر این نکته ضروری به نظر می رسد که پوسیدگی های شدید دندان های شیری (قدامی،خلفی) ؛ در صورت عدم درمان می تواند منجر به عفونی شدن دندان و نهایتا به ایجاد آبسه یا فیستول بیانجامد.

برای اکثر والدین آبسه ی دندان قابل تشخیص است؛ ولی باید دقت شود که فیستول تنها به صورت یک جوش چرکی روی لثه بروز می کند که هرازگاهی به اندازه ی یک دانه عدس متورم شده و گاهی هم از تورم آن کاسته می شود و در صورت عدم درمان این جوش چرکی (فیستول) ، همچنان روی لثه باقی می ماند.

بدیهی است این عفونت که بصورت مزمن درآمده است، نه تنها به صورت موضعی به بافت های لثه و جوانه دندان دائمی که زیر دندان شیری قرار دارد؛ آسیب می رساند بلکه باعث رسیدن عفونت به خون و در نتیجه انتقال آن به سایر اندام های کودک از جمله: مفاصل در حال رشد، دریچه های قلبی و … نیز می شود.

از سوی دیگر این عفونت ها و پوسیدگی ها می توانند شانس ایجاد پوسیدگی در دندان های سالم را نیز به نحو چشمگیری افزایش دهند. شایان ذکر است که؛ با انجام هر عمل بلع توسط کودک، ترشحات ناشی از عفونت وارد معده ی کودک شده و می تواند مشکلات عدیده ی گوارشی برای این عزیزان ایجاد کند.

نتیجه گیری

در خاتمه ذکر این نکته ضروری به نظر می رسد که با درمان و ترمیم صحیح دندان قدامی شیری می توانیم لبخند زیبا به کودکان هدیه نموده و در بالا بردن اعتماد به نفس کودک کمک شایان توجهی کنیم.

همچنین دقت در ترمیم مطلوب و دقیق دندان های خلفی (شیری و دائمی) از نقطه نظر زیبایی تنها به دندان های قدامی محدود نمی شود.

بلکه در مورد دندان های خلفی نیز باید نهایت تلاش و دقت را بعمل آورد تا بازسازی کامل تاج دندان انجام شده و از آناتومی دندان تبعیت شود و تمام شیارها و فرورفتگی ها و نیز برآمدگی های طبیعی دندان لحاظ شود.

چراکه در غیر این صورت شاهد تماس های پیش رس دندانی مخرب و نیز ایجاد مشکلات مفصل گیجگاهی – فکی که گاها جبران ناپذیر نیز هستند، خواهیم بود.

 

 

درباره نویسنده

پاسخ

سه + شانزده =