درمان آفت دهان کودک در اغلب موارد با کارهای سادهای مثل مثل شستوشوی دهان، پرهیز از خوراکیهای تند و استفاده از قطره یا ژلهای مخصوص انجام میشود. این روشها کمک میکنند درد کمتر شود، زخم سریعتر خوب شود و کودک راحتتر غذا بخورد.
اما درمان فوری آفت برای کودکان چیست؟ چه قطره و شربت هایی برای آفت موثر هستند؟ در ادامه همراه ما باشید تا با بهترین و سریعترین روشهای درمان آفت دهان کودکان آشنا شوید.

چرا درمان آفت دهان کودک اهمیت دارد؟
درمان آفت دهان در کودکان از اهمیت ویژهای برخوردار است؛ زیرا آفت دهان کودک میتوانند باعث ناراحتی شدید شوند و غذا خوردن، نوشیدن، صحبت کردن و بلعیدن را برای کودک دشوار کنند. کاهش درد و ناراحتی از طریق درمان به بهبود کیفیت زندگی کودک کمک میکند و از مشکلات تغذیهای و کمآبی که ممکن است به دلیل ناتوانی در خوردن و نوشیدن ایجاد شود، جلوگیری میکند.
همچنین، درمان آفت دهان در کودکان به پیشگیری از عفونتهای ثانویه کمک میکند. زخمهای باز در دهان میتوانند به راحتی در معرض عفونتهای باکتریایی یا قارچی قرار بگیرند که این عفونتها ممکن است منجر به وخامت زخمها و تأخیر در فرآیند بهبود شوند. بنابراین، درمان مناسب و به موقع میتواند خطر عفونت دندان در کودک و عوارض احتمالی را کاهش دهد.
راه های درمان آفت دهان کودک
درمان آفت دهان کودک، بستگی به نوع و شدتی که دارد، با دارو یا درمانهای خانگی انجام میشود. روشهای درمان دارویی شامل استفاده از داروهای موضعی یا شربتهای مخصوص است که درد و التهاب را کاهش میدهند. درمان خانگی نیز شامل مراقبتهای ساده مثل پرهیز از غذاهای تحریککننده، رعایت بهداشت دهان و استفاده از محلولهای تسکیندهنده است.

درمان فوری و دارو آفت دهان کودک
روش درمان فوری آفت دهان بیشتر بر پایه کاهش درد و جلوگیری از بدتر شدن زخمها است. برای این کار از داروهای موضعی، دهانشویههای مناسب کودکان و گاهی شربتهای ضد التهاب استفاده میشود.
مهمترین داروهایی که در درمان سریع آفت دهان کودک به کار میروند عبارتند از:
- دیفن هیدرامین
- شربتهای مخصوص آفت دهان کودکان
- ژلهای موضعی ضد التهاب و بیحسکننده
درمان آفت دهان کودک با دیفن هیدرامین
دیفن هیدرامین یکی از داروهایی است که در موارد خاص برای کاهش درد و التهاب آفت دهان به کار میرود. این دارو خاصیت ضد حساسیت و ضد التهاب دارد و میتواند به کاهش سوزش و ناراحتی ناشی از آفت کمک کند. استفاده از آن باید طبق تجویز بهترین دندانپزشک اطفال باشد، چون مصرف خودسرانه ممکن است برای کودکان کوچک خطرناک باشد.
به طور کلی، دیفن هیدرامین بیشتر به عنوان درمان کمکی استفاده میشود و معمولاً همراه با سایر روشهای مراقبتی توصیه میشود. نکته مهم این است که این دارو درمان قطعی آفت نیست، بلکه تنها به کاهش علائم و تحملپذیرتر شدن وضعیت کودک کمک میکند.
قطره و شربت آفت دهان کودکان
قطره و شربتهای مخصوص آفت دهان کودکان معمولاً ترکیبی از مواد ضد التهاب، ضد عفونیکننده و تسکیندهنده دارند. این شربت و قطرهها به کاهش درد کمک کرده و روند بهبود زخمها را سریعتر میکنند. برخی از بهترین قطره و شربت ها شامل:
- قطره آفتین ژل (ضد التهاب و تسکیندهنده درد)
- قطره نیستاتین (در مواردی که آفت همراه با عفونت قارچی باشد)
- شربت دیفن هیدرامین
ژل برای درمان سریع
ژلهای موضعی یکی از پرکاربردترین روشهای کاهش فوری درد آفت دهان هستند. این ژلها معمولاً حاوی مواد بیحسکننده ملایم یا ضد التهاب هستند که بعد از تماس با زخم، به سرعت درد را کاهش میدهند. استفاده از ژل، بهخصوص زمانی که کودک نمیتواند غذا بخورد یا به شدت بیقرار است، بسیار کاربردی است.
البته باید توجه داشت که استفاده مداوم و بیش از حد از ژلها توصیه نمیشود. برخی ژلها مناسب کودکان زیر ۲ سال نیستند و لازم است قبل از مصرف، سن کودک و شرایط او در نظر گرفته شود.
درمان خانگی آفت دهان کودکان
درمانهای خانگی برای آفت دهان بهویژه زمانی که زخمها خفیف باشند، بسیار کارآمد هستند. این روشها اغلب بدون دارو انجام میشوند و هدف اصلی آنها کاهش تحریک، تسکین درد و کمک به بهبود طبیعی زخمها است.
روشهای مؤثر خانگی عبارتند از:
استفاده از عسل
عسل خاصیت ضد میکروبی و ضد التهاب دارد و میتواند به بهبود زخمهای دهانی کمک کند. گذاشتن مقدار کمی عسل روی زخم باعث کاهش درد و تسریع روند ترمیم میشود.
همچنین عسل باعث ایجاد یک لایه محافظ روی زخم میشود و از تحریک آن در هنگام غذا خوردن جلوگیری میکند. البته در کودکان زیر یک سال نباید از عسل استفاده شود.
شستوشو با آب نمک رقیق
آب نمک یکی از سادهترین و ایمنترین روشهای خانگی برای کاهش التهاب آفت دهان است. غرغره کردن محلول آب و نمک رقیق، محیط دهان را ضدعفونی کرده و به خشک شدن زخم کمک میکند.
این روش اگر به صورت منظم انجام شود، به کاهش درد و جلوگیری از عفونت کمک زیادی خواهد کرد.
مصرف ماست و لبنیات خنک
ماست طبیعی به دلیل داشتن باکتریهای مفید، به تعادل فلور دهان کمک کرده و باعث کاهش التهاب میشود. همچنین خوردن ماست یا لبنیات خنک باعث تسکین فوری سوزش آفت میشود.
این روش علاوه بر کاهش درد، به تقویت سیستم ایمنی کودک نیز کمک میکند و روند بهبودی را سریعتر میسازد.
درمان آفت دهان کودک دو ساله
در کودکان دو ساله، انتخاب روش درمانی باید با دقت بیشتری انجام شود، زیرا برخی داروها برای این سن مناسب نیستند. معمولاً در این گروه سنی، درمانهای خانگی و داروهای موضعی ساده مثل ژلهای بیحسکننده مخصوص کودکان پیشنهاد میشود. همچنین رعایت رژیم غذایی نرم و خنک، نقش مهمی در کاهش درد دارد.
نکات مهم در درمان آفت دهان کودک
برای کاهش درد ناشی از زخمهای دهانی و جلوگیری از بازگشت آنها، فرزندتان را تشویق کنید که:
- از خوردن غذاهای زبر مانند چیپس و آجیل که ممکن است لثهها و سایر بافتهای حساس دهان را تحریک کنند، خودداری کند.
- از خمیردندانها و دهانشویههایی استفاده کند که حاوی SLS نیستند.
- از مسواکهای با برس نرم استفاده کند و مراقب باشد که خیلی محکم مسواک نزند.
- از مصرف غذاهایی که به آنها حساسیت دارد، خودداری کند.
- از خوردن غذاهای تند، شور و اسیدی (مانند لیمو و گوجهفرنگی) که میتوانند زخمهای حساس دهان را تحریک کنند، اجتناب کند.

بهترین زمان مراجعه به پزشک برای درمان آف دهان کودک
بیشتر زخم های دهان بی ضرر هستند و پس از یک یا دو هفته خود به خود بهبود می یابند. اگر زخم کودک شما بیشتر از این مدت باقی ماند و هر یک از موارد زیر رخ داد، سریعا به دندانپزشک مراجعه کنید:
- زخمی در دهان که پس از 14 روز بهبود نیابد.
- افزایش درد دهان
- مشکل در بلعیدن
- علائم عفونت در اطراف زخم دهان (چرک، ترشح، یا تورم)
- علائم کمآبی (ادرار خیلی تیره یا کم، تشنگی شدید، دهان خشک، سرگیجه)
- تب
- زمانی که فرزند شما به دلیل تب دچار تشنج شده است.
نتیجه گیری
با استفاده از روشهای درمان آفت دهان کودک ذکر شده میتوان علائم آن را کنترل نمود و به تسریع روند بهبود آن کمک کرد. پروسهی زمانی مورد نیاز برای رفع آفتهای دهانی در حالت ایده آل حدود 7 الی 10 روز است.
به خاطر داشته باشید عدم رعایت نکات مذکور باعث کند شدن روند ترمیم و بهبود زخمهای دهانی خواهد شد و بالعکس توجه و مد نظر قرار دادن روشهای بیان شده به بهبود هرچه سریع تر آفت دهانی کودک، کمک میکند.