مضرات فلوراید تراپی کودکان | عوارض و خطرات فلوراید

مضرات فلوراید تراپی کودکان زمانی که مقدار فلوراید، بیش از حد مصرف شود یا به شکل نادرست انجام گیرد، به وجود می‌آید. فلوراید سال‌هاست که برای پیشگیری از پوسیدگی دندان‌، در دندانپزشکی اطفال استفاده می‌شود؛ اما آیا ممکن است به دندان‌های کودک آسیب بزند؟

اگر شما هم به‌عنوان پدر یا مادر همین پرسش‌ها را در ذهن دارید، در ادامه همراه ما باشید تا مضرات فلوراید برای کودکان را بررسی کنیم.

مضرات فلوراید تراپی کودکان

خود فلوراید ذاتاً ماده‌ای خطرناک نیست و مشکل از جایی شروع می‌شود که مقدار آن بیش از نیاز بدن کودک دریافت شود یا روش استفاده غیر اصولی باشد. همان‌طور که هر دارویی در صورت مصرف بیش از اندازه مضر می‌شود، فلوراید هم اگر کنترل‌نشده وارد بدن شود، عوارض خاص خود را خواهد داشت.

در کودکان این عوارض می‌تواند به‌صورت لکه‌های سفید روی دندان، تغییر رنگ مینای دندان، حساسیت در دهان، مشکلات گوارشی در اثر بلع فلوراید و حتی مسمومیت ظاهر شود. به همین دلیل آگاهی والدین از این موضوع اهمیت زیادی دارد، چون هر چه اطلاعات شما بیشتر باشد، بهتر می‌توانید جلوی بروز مشکلات احتمالی را بگیرید و همزمان از فواید این روش هم بهره‌مند شوید.

عوارض کوتاه‌مدت فلوراید در کودکان

یکی از مهم‌ترین بخش‌هایی که باید درباره مضرات فلوراید تراپی کودکان بدانید، عوارض کوتاه‌مدت آن است. این عوارض معمولاً درست بعد از انجام فلوراید تراپی کودکان یا در ساعات اولیه بروز می‌کنند و بیشتر به دلیل بلعیدن مقدار زیادی فلوراید توسط کودک اتفاق می‌افتند. که عو.ارض زیر را به دنبال دارد:

• تهوع
• دل‌پیچه
• استفراغ

این واکنش‌ها معمولاً گذرا هستند و بعد از چند ساعت برطرف می‌شوند. از طرف دیگر گاهی تماس مستقیم مواد فلوراید با لثه باعث تحریک و التهاب بافت نرم دهان می‌شود. این مشکل هم موقتی است و بعد از چند روز از بین می‌رود. در موارد بسیار نادر هم احتمال حساسیت یا واکنش آلرژیک وجود دارد، مثلاً کودک ممکن است دچار خارش یا قرمزی اطراف دهان شود.

عوارض بلندمدت فلوراید تراپی

فلوراید اگر در دوره رشد دندان‌ها به مقدار زیاد مصرف شود، ممکن است اثرات بلندمدتی به‌جا بگذارد. یکی از شایع‌ترین این اثرات فلوئوروزیس دندانی است. فلوئوروزیس در واقع تغییر ساختار مینا به دلیل اشباع شدن از فلوراید است.

این مشکل به صورت لکه‌های سفید گچی یا حتی زرد و قهوه‌ای دیده می‌شود و شدت آن بستگی به مقدار و مدت زمان دریافت فلوراید دارد. اگر خفیف باشد، شاید فقط چند لکه کوچک سفید روی دندان‌ها دیده شود، اما در حالت شدیدتر رنگ دندان به‌طور کامل تغییر می‌کند و حتی ممکن است سطح آن ناهموار شود.

علاوه بر تغییر رنگ، استفاده بیش از حد فلوراید گاهی باعث می‌شود مینا به جای اینکه محکم‌تر شود، ساختار ضعیف‌تری پیدا کند.

مسمومیت با فلوراید در کودکان

یکی از مضرات فلوراید تراپی کودکان، مسمومیت است. اگرچه احتمال آن در شرایط کلینیکی بسیار کم است، اما زمانی رخ می‌دهد که کودک مقدار زیادی فلوراید را به‌طور ناگهانی ببلعد. علائم اولیه شامل:

• استفراغ
• اسهال
• درد شکم
• بی‌حالی
• سرگیجه

اگر مقدار فلوراید بسیار زیاد باشد، حتی مشکلاتی مانند اختلالات قلبی و عصبی هم ممکن است ایجاد شود. معمولاً این شرایط زمانی رخ می‌دهد که کودک دسترسی به ژل‌های فلوراید یا قرص‌های مکمل در خانه داشته باشد و مقدار زیادی از آن‌ها را یک‌باره مصرف کند.

در کلینیک دندانپزشکی دوز فلوراید به دقت تنظیم می‌شود و احتمال چنین حادثه‌ای نزدیک به صفر است، اما والدین باید بدانند که در صورت مشاهده این علائم بعد از درمان، لازم است فوراً به بهترین دندانپزشک اطفال مراجعه کنند.

چه کودکانی بیشتر در معرض عوارض هستند؟

کودکانی که سن کمتری دارند، به‌ویژه زیر سه سال، بیشتر در معرض عوارض فلوراید تراپی هستند. دلیلش هم این است که آن‌ها توانایی کافی برای کنترل بلعیدن مواد ندارند و احتمال دارد مقدار زیادی از فلوراید وارد دستگاه گوارششان شود. گروه دیگری که باید بیشتر مراقبشان باشید، کودکانی هستند که عادت دارند خمیردندان را قورت بدهند. اگر این خمیردندان‌ها حاوی فلوراید باشند، تجمع آن همراه با فلوراید تراپی خطر بروز لکه‌های دندانی را بیشتر می‌کند. همچنین کودکانی که مکمل فلوراید مصرف می‌کنند، اگر بدون مشورت پزشک هم‌زمان فلوراید تراپی شوند، در معرض دریافت بیش از حد فلوراید قرار خواهند گرفت.

لکه‌های سفید روی دندان بعد از فلوراید تراپی

این لکه‌ها اغلب به دلیل فلوئوروزیس خفیف ایجاد می‌شوند و در بیشتر موارد آسیبی به ساختار دندان وارد نمی‌کنند و فقط ظاهر دندان را تغییر می‌دهند. اما اگر شدت لکه‌ها زیاد باشد، ممکن است به رنگ زرد یا قهوه‌ای تبدیل شوند. درمان این مشکل بسته به میزان شدت آن متفاوت است. گاهی دندانپزشک با روش‌های ساده‌ای مانند میکروابرژن می‌تواند لکه‌ها را از بین ببرد، در موارد دیگر ممکن است نیاز به بلیچینگ یا حتی ترمیم‌های زیبایی وجود داشته باشد.

باورهای غلط درباره مضرات فلوراید

بسیاری از والدین تحت تأثیر اطلاعات اشتباهی که در اینترنت یا شبکه‌های اجتماعی می‌بینند، تصور می‌کنند فلوراید تراپی خطرناک است و همیشه باعث آسیب به دندان می‌شود. فلوراید تراپی اگر به‌طور اصولی و با مقدار استاندارد انجام شود، یکی از مؤثرترین راه‌ها برای جلوگیری از پوسیدگی دندان کودکان است.

باور غلط دیگر این است که هر لکه‌ای روی دندان ناشی از فلوراید است. در حالی‌که تغییر رنگ دندان می‌تواند دلایل متعددی داشته باشد، از جمله کمبود مواد معدنی یا مشکلات مینایی. بنابراین بهتر است اطلاعات معتبر را از دندانپزشک متخصص دریافت کنید، نه از منابع غیر علمی.

نظر دندانپزشک متخصص درباره ایمنی فلوراید

به گفته دکتر ماریتا شکاریان، فلوراید تراپی روشی ایمن و مؤثر برای جلوگیری از پوسیدگی دندان کودکان است، به شرط آنکه توسط فرد متخصص انجام شود. تمام نگرانی‌هایی که درباره مضرات فلوراید وجود دارد، مربوط به شرایطی است که مصرف آن بیش از حد یا خارج از چارچوب باشد.

بنابراین اگر این درمان در کلینیک معتبر و تحت نظر بهترین دندانپزشک اطفال انجام شود، نیازی به نگرانی نیست. البته لازم به ذکر است که استفاده خودسرانه از محصولات حاوی فلوراید در خانه، بدون مشورت پزشک، می‌تواند خطرناک باشد.