به لکه های سفید رنگی که روی دندان به علت استفاده بیش از حد فلوراید به صورت سیستمیک ( نه به صورت موضعی) ایجاد میشود فلوروزیس میگویند. در بعضی کشورها برای افزایش مقاومت مینای دندان و نیز پیشگیری از ابجاد پوسیدگی دندانی ، فلوراید به مواد خوراکی مختلفی مانند آب آشامیدنی شهر و همچنین به خوراکی ها (نمک ، آرد و … ) اضافه میکنند. در بعضی موارد هم بنابه تشخیص دندانپزشک کودکان ، فلوراید به صورت قطره و قرص توسط والدین به کودک داده میشود.
ولی در بعضی کشورها و برخی از مناطق به دلیل بالا بودن میزان فلوراید آب آشامیدنی ، نباید فلوراید بیشتری وارد بدن کودک شود . برای مثال در کشور ما در استان فارس میزان زیادی فلوراید در آب آشامیدنی وجود دارد و همین دلیل افزایش فلوروزیس دندانی در کودکان استان فارس میباشد . به همین دلیل ، کودک نباید فلوراید بیشتری به صورت مکمل غذایی مصرف کند.
چه عواملی باعث ایجاد فلوروزیس دندانی در کودکان میشود؟
وارد شدن بیش از حد مجاز فلوراید توسط خوراکی ها و یا مکمل های غذایی به بدن کودک ، باعث بروز فلوروزیس دندانی در کودک میشود . اگر مقدار فلوراید مصرفی در کودک ، از حد مجاز (1ppm) بیشتر باشد و به صورت سیستمیک وارد بدن کودک شود، این لکه های سفید رنگ روی دندان دیده میشود. در موراد شدید تر شما شاهد لکه های زرد و قهوه ای بر روی دندان و حتی گاهی گود شدگی و تغییر شکل ظاهری مینا خواهید بود.
نکته حائز اهمیت این است که دندانپزشک کودک باید از میزان فلوراید سیستمیکی که وارد بدن کودک میشود اطلاع داشته باشد تا بتواند تصمیم گیری درستی در مورد تجویز و یا عدم تجویز فلوراید انجام دهد و از ایجاد فلوروزیس دندانی پیشگیری کند .
فلوروزیس دندانی در چه سنی شیوع بیشتری دارد ؟
زمانی که کودک در سنین 1 تا 6 سالگی فلوراید بیش از حد مصرف کند شما هنگام رویش دندان دایمی ، شاهد وجود لکه های سفید گچی روی مینا دندان خواهید بود. در سنین 7 تا 8 سالگی که شاهد رویش دندان ها هستیم این لکه ها روی دندان های قدامی دیده میشود و اگر همچنان مصرف فلوراید قطع نشود فلوروزیس دندانی بر روی دندان هایی آسیا به وجود می آید.
علایم فلوروزیس دندانی
📌لکه های سفید گچی
📌در موارد شدید لکه های زرد و قهوه ای روی دندان
📌بد شکلی مینای دندان
📌فرورفتگی مینای دندان
دندان پزشک با بررسی دندان ها و پرسیدن سوالاتی از والدین کودک متوجه این عارضه خواهد شد.
چگونه میتوانیم مانع از ایجاد فلوروزیس دندانی در کودکان شویم ؟
معمولا در بیشتر شهر ها فلوراید داخل آب آشامیدنی توسط شرکت آب و فاضلاب کنترل میشود ، ولی در بعضی شهر ها همچنان فلوراید آب زیاد است و باید دندانپزشک آن منطقه کاملا از این موضوع آگاهی داشته باشد و برای بررسی میزان فلوراید آب آشامیدنی باید استعلام گرفته شود . در شهر هایی که میزان فلوراید زیاد است پیشنهاد میشود به هیچ عنوان خودسرانه به کودکان فلوراید اضافی در قالب قرص، پاستیل ، مکمل های غذایی و سایر خوراکی ها داده نشود . زیرا این فلوراید به سرعت وارد خون شده و به جوانه دندان های دائمی رسیده و باعث ایجاد لکه های برفی، زرد و قهوه ای روی دندان کودک میشود.
نقش والدین در پیشگیری از ایجاد فلوروزیس دندانی در کودکان
گاهی والدین به دلایلی از جمله حمایت های ناسالم ، به صورت وسواس گونه سعی میکنند مکمل های دارویی بیشتری به فرزندشان بدهند تا کودکانی سالم و قوی تری داشته باشند. توجه داشته باشید مصرف خودسرانه این دارو ها میتواند مضر باشد . به همین دلیل زمانی که میخواهید فلوراید خوراکی به کودکانتان بدهید حتما با دندانپزشک کودک مشورت کنید . زیرا میزان فلوراید آب آشامیدنی در هر شهر متفاوت است و مصرف بیش از اندازه فلوراید برای کودکان خوب نخواهد بود. دندانپزشک کودک به شما اطلاعات لازم را در مورد مکمل ها و خمیر دندان های حاوی فلوراید خواهد داد و با توجه به دندان کودک ، اگر لازم باشد فلوراید اضافی را تجویز میکند . در غیر این صورت به هیچ وجه به صورت خودسرانه این مکمل ها را به کودکانتان ندهید.
خطرات و عوارض فلوروزیس دندانی در کودکان
یکی از سوالات رایجی که مادر پدران از ما میپرسند این است که این لکه های سفید چه خطراتی دارد؟ فلوروزیس های دندانی ، زیبایی دندان ها را تحت تاثیر قرار میدهد و خطر دیگری ندارد. حتی میتوان گفت که قسمتهایی از دندان که دچار فلوروزیس شده ، بسیار مقاومتر از مینای معمولی در مقابل پوسیدگی دندان میباشد . ولی برای بهبود وضعیت ظاهری دندان ، در آینده میتوان با کمک گرفتن از روش های ترمیمی – زیبایی این دندان ها را اصلاح کرد . موضوع اصلی که باید به آن پرداخت این است که میزان فلورایدی که وارد بدن کودک شده است چه مضرات و مسمویت هایی را بر ارگانهای کودک از جمله کبد و مغز کودک داشته است که این مساله با آزمایش مشخص خواهد شد.
درمانهای فلوروزیس دندانی ( از میکروابریژن تا ونیر و لامینیت )
طرح درمان فلوروزیس با توجه به میزان آن بر روی دندان های قدامی یا خلفی متفاوت است. اگر بهداشت دهانی در نواحی که دارای فلوروزیس دندانی است رعایت شود دندان دچار پوسیدگی نخواهد شد. برای درمان باید بافت ناهنجار برداشته شده و با مواد دندان پزشکی پر شود . ولی پیشنهاد ما این است که تا زمانی که کودک به سنی نرسیده است که به زیبایی و همچنین بهداشت دهان و دندانش اهمیت بدهد، کاری بر روی دندان ها انجام نگیرد . زیرا ممکن است به دلیل تراش و ترمیم دندان ، دندان ها مستعد پوسیدگی شوند و دندان پزشک در آینده ناچار شود بافت بیشتری از دندان را برای ترمیم مجدد بردارد. زمانی که کودک به سن مناسب رسید ، میتوان با صلاحدید دندانپزشک متخصص ترمیمی – زیبایی، با میکروابریژن ، ونیر، لمینیت و سایر روش های ترمیمی و زیبایی، بد شکلی دندان ها را به خوبی اصلاح و درمان کرد.
زمان مناسب جهت مراجعه به دندانپزشک کودکان جهت تشخیص و درمان فلوروزیس
همانطور که میدانید بهترین زمان برای مراجعه به دندان پزشک کودکان جهت اولین ویزیت دندانپزشکی ، همزمان با رویش اولین دندان شیری است. (یعنی چهار تا شش ماهگی). در این زمان خانواده ها میتوانند تمامی باید ها و نباید ها را از دندان پزشک کودکان بپرسند . برای مثال میتوانند در مورد مکمل هایی که به کودک میدهند پزشک را مطلع کنند و دندان پزشک با توجه به اطلاعاتی که دارد آن ها را راهنمایی میکند و در مورد میزان مصرف آن ها به شما اطلاع مفیدی داده میشود.
آیا فلوروزیس دندانی همان نقایص مینایی است؟
فلوروزیس دندانی با نقایص مینایی کاملا متفاوت است. گاهی ممکن است مینای دندان در بخش هایی درست تشکیل نشود که این مساله به صورت کامل توسط بهترین دندانپزشک کودکان قابل تشخیص و افتراق است .
ولی در صورت بروز فلوروزیس دندانی ، دندان پزشک کودکان تشخیص خواهند داد که مقدار زیادی فلوراید از طریق خوراکی و بصورت سیستمیک وارد بدن کودک شده و از طریق جریان خون به جوانه دندان دائمی رسیده و باعث ایجاد فلوروزیس دندانی شده است.
نکته قابل توجه این است که فلوروزیس هیچ گاه باعث پوسیدگی دندان کودکان نخواهد شد و حتی دیده شده در قسمت هایی از دندان که فلوروزیس وجود دارد ، آن بخش از مینای دندان ، محکم تر از مینای بدون فلوروزیس است. ولی به طور کلی فلوروزیس دندانی از نظر زیبایی ظاهر خوشایندی ندارد.
امیدوارم این مطلب برای شما مفید بوده باشد. شما میتوانید سوالات و تجربیات خود را در زیر این مطلب به اشتراک بگذارید.
