خونریزی لثه در کودکان معمولاً نشانه التهاب لثه، تجمع پلاک میکروبی یا رعایت نکردن صحیح بهداشت دهان است؛ اما گاهی نیز میتواند به کمبود برخی ویتامینها، آسیبهای فیزیکی یا حتی بیماریهای زمینهای مرتبط باشد. اگر خونریزی لثه بیش از چند روز ادامه پیدا کند یا همراه با درد، تورم و بوی بد دهان باشد، لازم است لثه و دندان کودک توسط دندانپزشک کودکان معاینه شود تا علت اصلی مشخص و درمان مناسب آغاز شود.
خونریزی لثه در کودکان چرا اتفاق میافتد؟
لثه سالم هنگام مسواک زدن یا غذا خوردن نباید خونریزی داشته باشد. زمانی که بافت لثه ملتهب میشود، رگهای خونی سطحی آن حساستر شده و حتی با کوچکترین تماس نیز خونریزی میکنند. این وضعیت معمولاً اولین علامت هشداردهنده التهاب لثه است.
در بسیاری از کودکان، رعایت نکردن صحیح بهداشت دهان باعث تجمع پلاکهای باکتریایی اطراف دندانها میشود. این پلاکها با گذشت زمان لثه را تحریک کرده و زمینه خونریزی را فراهم میکنند. هرچه درمان دیرتر انجام شود، احتمال پیشرفت التهاب نیز بیشتر خواهد بود.
شایعترین علتهای خونریزی لثه در کودکان
علت خونریزی لثه در کودک دلیل یکسانی ندارد و باید بر اساس شرایط هر کودک بررسی شود. مهمترین دلایل عبارتاند از:
- تجمع پلاک و جرم دندان
- التهاب و عفونت لثه (ژنژیویت)
- مسواک زدن با فشار زیاد
- استفاده نادرست از نخ دندان
- کمبود ویتامین C یا ویتامین K
- رویش دندانهای دائمی
- آسیب ناشی از ضربه یا غذاهای سفت
- مصرف برخی داروها
- بیماریهای خونی یا اختلالات انعقادی (در موارد نادر)
چه زمانی خونریزی لثه کودک طبیعی محسوب میشود؟
گاهی هنگام رویش دندانهای جدید یا پس از شروع استفاده از نخ دندان، ممکن است مقدار بسیار کمی خون مشاهده شود. این وضعیت معمولاً کوتاهمدت است و با رعایت صحیح بهداشت دهان برطرف میشود.
اما اگر خونریزی هر روز تکرار شود، هنگام غذا خوردن نیز دیده شود یا همراه با تورم، درد و بوی بد دهان باشد، دیگر طبیعی نیست و باید علت آن بررسی شود.
چه علائمی نشان میدهد باید سریعتر به دندانپزشک مراجعه کنید؟
در صورت مشاهده موارد زیر، مراجعه به دندانپزشک را به تعویق نیندازید:
- خونریزی بیش از یک هفته
- تورم شدید لثه
- درد هنگام غذا خوردن
- خروج چرک از لثه
- لق شدن دندان
- تب یا بیحالی کودک
- خونریزی همزمان از سایر نقاط بدن
اگر خونریزی لثه کودک شما چند روز ادامه دارد یا علت آن برایتان مشخص نیست، بهتر است قبل از پیشرفت التهاب، توسط دکتر ماریتا شکاریان معاینه شود. تشخیص زودهنگام میتواند از درمانهای پیچیدهتر در آینده جلوگیری کند و سلامت دندانهای کودک را حفظ کند.
آیا جرم دندان باعث خونریزی لثه کودک میشود؟
بله. تجمع جرم روی دندان یکی از مهمترین دلایل التهاب لثه در کودکان است. جرم محیط مناسبی برای رشد باکتریها ایجاد میکند و باعث میشود لثه قرمز، متورم و حساس شود.
در چنین شرایطی ممکن است دندانپزشک انجام جرمگیری دندان کودک را توصیه کند. برخلاف تصور بسیاری از والدین، جرمگیری اصولی به دندان آسیبی وارد نمیکند و در بسیاری از موارد باعث کاهش التهاب و خونریزی لثه میشود.
آیا کمبود ویتامین هم میتواند باعث خونریزی لثه کودک شود؟
اگرچه شیوع آن نسبت به التهاب لثه کمتر است، اما کمبود برخی ویتامینها بهویژه ویتامین C و ویتامین K میتواند استحکام بافت لثه را کاهش دهد.
کودکانی که رژیم غذایی متنوعی ندارند یا میوه و سبزیجات کمی مصرف میکنند، بیشتر در معرض این مشکل قرار دارند. البته تشخیص کمبود ویتامین تنها با معاینه و در صورت نیاز آزمایش امکانپذیر است.
| علت | میزان شیوع | نیاز به مراجعه |
|---|---|---|
| التهاب لثه | بسیار شایع | بله |
| تجمع جرم | شایع | بله |
| مسواک زدن خشن | نسبتاً شایع | معمولاً خیر |
| کمبود ویتامین | کمتر | در صورت تداوم |
| بیماریهای خونی | نادر | مراجعه فوری |
چگونه خونریزی لثه در کودکان درمان میشود؟
درمان کاملاً به علت ایجادکننده بستگی دارد. اگر التهاب ناشی از پلاک باشد، معمولاً با بهبود بهداشت دهان، جرمگیری در صورت نیاز و آموزش صحیح مسواک زدن، مشکل برطرف میشود.
در مواردی که علت بیماری زمینهای باشد، درمان تنها با برطرف کردن عامل اصلی امکانپذیر است و استفاده از دهانشویه یا دارو به تنهایی کافی نخواهد بود.
در برخی کودکان نیز انجام فلوراید تراپی دندان کودک پس از درمان التهاب میتواند به افزایش مقاومت دندانها و کاهش احتمال پوسیدگی کمک کند، اما این روش درمانی جایگزین درمان خونریزی لثه نیست.
والدین در خانه چه کارهایی انجام دهند؟
تا زمان مراجعه به دندانپزشک میتوانید اقدامات زیر را انجام دهید:
- مسواک نرم برای کودک تهیه کنید.
- مسواک زدن را متوقف نکنید.
- مصرف نوشیدنیهای شیرین را کاهش دهید.
- میوه و سبزیجات تازه در رژیم غذایی قرار دهید.
- کودک را به نوشیدن آب کافی تشویق کنید.
- از دستکاری لثه خودداری کنید.
انجام این اقدامات به کاهش التهاب کمک میکند اما جایگزین معاینه تخصصی نیست.
بسیاری از مشکلات لثه اگر در مراحل اولیه درمان شوند، بدون ایجاد آسیب دائمی برطرف خواهند شد. اگر درباره علت خونریزی لثه کودک خود مطمئن نیستید، میتوانید از دکتر ماریتا شکاریان راهنمایی تخصصی دریافت کنید تا مناسبترین روش درمان برای فرزندتان انتخاب شود.
آیا خونریزی لثه میتواند نشانه پوسیدگی دندان باشد؟
پوسیدگی بهتنهایی معمولاً باعث خونریزی لثه نمیشود، اما اگر پوسیدگی شدید باشد و باعث تجمع بیشتر باکتریها شود، احتمال التهاب لثه نیز افزایش پیدا میکند.
در مواردی که پوسیدگی به عصب دندان رسیده باشد، ممکن است دندانپزشک انجام عصب کشی دندان کودک را برای حفظ دندان شیری ضروری بداند. درمان بهموقع از گسترش عفونت جلوگیری میکند.
چگونه از خونریزی لثه در کودکان پیشگیری کنیم؟
بهترین راه پیشگیری، رعایت مداوم بهداشت دهان از سنین پایین است. مسواک زدن دو بار در روز، استفاده صحیح از نخ دندان، تغذیه سالم و معاینات منظم دندانپزشکی مهمترین اقدامات پیشگیرانه هستند.
اگر برای انتخاب پزشک مناسب تردید دارید، مراجعه به بهترین دندانپزشک کودک در تهران که تجربه کافی در درمان کودکان داشته باشد، میتواند روند تشخیص و درمان را بسیار آسانتر کند.
کلام آخر
خونریزی لثه همیشه یک مشکل ساده نیست. هرچه علت آن زودتر تشخیص داده شود، درمان نیز سادهتر، سریعتر و کمهزینهتر خواهد بود. برای معاینه تخصصی، بررسی دقیق وضعیت لثه و دریافت برنامه درمانی متناسب با شرایط فرزندتان، از دکتر ماریتا شکاریان نوبت مشاوره دریافت کنید.
سوالات متداول خونریزی دندان کودک
در بیشتر موارد خیر، اما اگر مکرر باشد یا همراه با علائم دیگر دیده شود باید بررسی شود.
خیر. خونریزی معمولاً نشانه التهاب لثه است و نباید نادیده گرفته شود.
بله، کمبود ویتامین C و K در برخی کودکان میتواند یکی از دلایل خونریزی باشد.
اگر خونریزی بیش از چند روز ادامه داشته باشد، تکرار شود یا همراه با درد و تورم باشد.
