کشیدن دندان کودک چگونه انجام می شود؟ + کشیدن دندان شیری و دائمی

کشیدن دندان شیری کودک گاهی برای حفظ سلامت دهان و دندان ضروری می‌شود. برخلاف تصور بسیاری از والدین، همه دندان‌های شیری قرار نیست تا زمان افتادن طبیعی در دهان باقی بمانند. در برخی شرایط مانند پوسیدگی شدید، عفونت، شکستگی یا اختلال در رویش دندان‌های دائمی، کشیدن دندان شیری بهترین راهکار درمانی است. اگر شما هم درباره زمان مناسب، عوارض یا مراقبت‌های بعد از این درمان سوال دارید، در ادامه به تمامی نکات مهم پاسخ خواهیم داد.

چه زمانی کشیدن دندان کودک ضروری می‌شود؟

بسیاری از والدین تصور می‌کنند دندان شیری اهمیت زیادی ندارد زیرا در نهایت جای خود را به دندان دائمی می‌دهد. اما دندان‌های شیری نقش مهمی در رشد فک، جویدن، تکلم و هدایت دندان‌های دائمی دارند.

با این حال در برخی شرایط، حفظ دندان دیگر امکان‌پذیر نیست و کشیدن آن به نفع سلامت کودک خواهد بود. مهم‌ترین مواردی که باعث نیاز به کشیدن دندان کودک می‌شوند عبارت‌اند از:

• پوسیدگی بسیار شدید و غیرقابل درمان
• عفونت گسترده ریشه یا لثه
• شکستگی شدید دندان
• آبسه دندانی
• باقی ماندن بیش از حد دندان شیری در دهان
• ایجاد مزاحمت برای رویش دندان دائمی
• درمان‌های ارتودنسی

مهم‌ترین دلایل کشیدن دندان شیری

بهترین دندانپزشک کودکان ممکن است در برخی شرایط کشیدن دندان را برای کودک شما توصیه کند. این تصمیم معمولاً به دلایلی گرفته می‌شود که به سلامت دهان و دندان کودک و رشد مناسب دندان‌های دائمی کمک کند. برخی از مهم‌ترین دلایل کشیدن دندان در کودکان عبارتند از:

1. پوسیدگی شدید دندان

اگر دندان شیری به شدت پوسیده باشد و امکان درمان آن با پر کردن یا عصب‌کشی وجود نداشته باشد، کشیدن دندان ضروری است تا از گسترش عفونت و آسیب به دندان‌های دائمی جلوگیری شود و از عوارض ناشی پوسیدگی دندان در کودکان جلوگیری شود.

2. آسیب ناشی از ضربه یا تروما

در برخی موارد، دندان‌های شیری بر اثر ضربه، زمین خوردن یا برخورد با اجسام سخت آسیب می‌بینند. اگر دندان شکسته، ترک‌خورده یا لق شده باشد و قابل ترمیم نباشد، دندانپزشک کودکان ممکن است کشیدن آن را توصیه کند.

عدم افتادن طبیعی دندان‌های شیری

گاهی اوقات، دندان‌های شیری بیش از حد در دهان باقی می‌مانند و مانع از رویش دندان‌های دائمی می‌شوند. در این شرایط، کشیدن دندان به رویش صحیح دندان‌های جدید کمک می‌کند.

3. تسهیل رشد دندان‌های دائمی و کاهش نیاز به ارتودنسی

در برخی کودکان، کشیدن زودهنگام دندان‌های شیری می‌تواند به تنظیم بهتر دندان‌های دائمی کمک کند و احتمال نیاز به ارتودنسی در آینده را کاهش دهد.

4. نامرتبی و شلوغی دندان‌ها

اگر فک کودک کوچک باشد و فضای کافی برای رشد دندان‌های دائمی وجود نداشته باشد، ممکن است دندانپزشک برخی از دندان‌های شیری را بکشد تا فضای بیشتری برای دندان‌های جدید ایجاد شود.

5. وجود دندان‌های نهفته یا غایب

برخی کودکان دندان‌های دائمی نهفته دارند که به‌درستی از لثه بیرون نمی‌آیند یا ممکن است برخی دندان‌های دائمی به‌طور مادرزادی غایب باشند. در چنین شرایطی، کشیدن دندان شیری ممکن است به تنظیم بهتر دندان‌های باقی‌مانده کمک کند.

بیشتر بخوانید: رویش دندان های شیری

کشیدن دندان شیری چگونه انجام می شود؟ 

خارج کردن دندان شیری در کودکان ممکن است نگرانی‌هایی برای والدین و نیز خود کودک ایجاد کند، اما معمولاً این فرایند نسبت به کشیدن دندان در بزرگسالان ساده‌تر و کم‌دردتر است.

پیش از انجام این کار، دندانپزشک با استفاده از عکس رادیولوژی وضعیت ریشه و استخوان اطراف دندان را بررسی می‌کند. در بیشتر موارد، تنها بی‌حسی موضعی کافی است و نیازی به بیهوشی عمومی وجود ندارد. پس از اطمینان از بی‌حسی کامل، دندانپزشک کودکان با کمک فورسپس کوچک مخصوص کودکان، دندان را به‌آرامی حرکت میدهد تا رباط‌های پریودنتال که دندان را به استخوان فک متصل کرده‌اند، جدا شوند.

این فرایند معمولاً سریع و بدون درد انجام می‌شود، اما اگر کودک شما اضطراب زیادی دارد یا نیاز به روش‌های خاصی برای کنترل استرس و درد دارد، بهتر است این موضوع را با دندانپزشک اطفال در میان بگذارید تا بهترین تصمیم برای راحتی و آرامش کودک اتخاذ شود. 

از کجا بفهمیم دندان شیری باید کشیده شود؟

تشخیص زمان مناسب برای کشیدن دندان شیری همیشه ساده نیست. برخی علائم می‌توانند نشان‌دهنده نیاز به مراجعه فوری باشند:

• درد مداوم دندان
• تورم لثه
• وجود چرک یا آبسه
• لق شدن غیرطبیعی دندان
• تغییر رنگ شدید دندان
• بوی بد دهان ناشی از عفونت
• رویش دندان دائمی پشت یا جلوی دندان شیری

در صورت مشاهده این علائم بهتر است کودک در اسرع وقت توسط دندانپزشک معاینه شود.

آیا کشیدن دندان کودک درد دارد؟

یکی از رایج‌ترین سوالات والدین همین موضوع است. در طول درمان به دلیل استفاده از بی‌حسی موضعی، کودک درد احساس نمی‌کند. ممکن است پس از از بین رفتن اثر بی‌حسی، مقداری ناراحتی خفیف یا حساسیت وجود داشته باشد که معمولاً طی یک تا دو روز برطرف می‌شود.

همکاری والدین و آرامش‌بخشی مناسب قبل از مراجعه نیز نقش مهمی در تجربه مثبت کودک دارد.

اگر دندان شیری زود کشیده شود چه اتفاقی می‌افتد؟

از دست دادن زودهنگام دندان شیری می‌تواند مشکلاتی در رشد دندان‌های دائمی ایجاد کند. مهم‌ترین عوارض احتمالی عبارت‌اند از:

• کاهش فضای رویش دندان دائمی
• کج شدن دندان‌های مجاور
• نامرتبی دندان‌ها
• افزایش احتمال نیاز به ارتودنسی

به همین دلیل در برخی موارد پس از کشیدن دندان شیری کودک از وسیله‌ای به نام فضانگهدار استفاده می‌شود تا فضای لازم برای رویش دندان دائمی حفظ شود.

آیا امکان کشیدن دندان شیری بدون مراجعه به پزشک وجود دارد؟

تصمیم به کشیدن دندان شیری باید تنها پس از معاینه دقیق دهان توسط دندانپزشک کودکان انجام شود، زیرا علاوه بر نقش اصلی که این دندان‌ها دارند، حضور آن‌ها یکی از عوامل کلیدی در رشد صحیح بافت استخوانی فک است. گفتنی است که بافت استخوانی دستگاه دندانی-آلوئولی تحت تأثیر نیروی مکانیکی شکل می‌گیرد و دندان‌های شیری با ایجاد فشار جویدن، به رشد طبیعی استخوان‌ها کمک می‌کنند.

برای کشیدن دندان شیری در کودکان، دندانپزشک از فورسپس مخصوص کودکان استفاده می‌کند که کوچک‌تر بوده و از آسیب به بافت‌های نرم جلوگیری می‌کند. این ابزار به‌صورت شل و کنترل‌شده قرار می‌گیرد تا از وارد شدن فشار بیش‌ازحد، ترک خوردن دندان یا آسیب به مینای آن جلوگیری شود. از آنجایی که دندان دائمی در زیر دندان شیری در حال رشد است، تمامی مراحل این فرایند باید با نهایت دقت و ظرافت انجام شود.

اگرچه این عمل معمولاً زمان کوتاهی می‌برد، اما مراقبت‌های بعد از کشیدن دندان از اهمیت زیادی برخوردار است. بنابراین، نظارت بر وضعیت کودک در روزهای پس از کشیدن دندان ضروری است تا از هرگونه عارضه احتمالی جلوگیری شود.

کشیدن دندان شیری گاهی به دلایلی مانند کمک به رویش صحیح دندان‌های دائمی یا درمان عفونت ضروری می‌شود، ولی باید توجه داشته باشیم که این عمل نباید انتخاب اول ما باشد، بلکه باید به عنوان گزینه آخر در نظر گرفته شود.

در نهایت، انتخاب یک دندانپزشک مجرب و دلسوز نقش مهمی در کاهش استرس کودک و انجام صحیح این فرایند دارد. با رعایت توصیه‌های پزشکی و مراقبت‌های مناسب، می‌توان این تجربه را برای کودک به راحتی و بدون مشکل سپری کرد.

سوالات متداول کشیدن دندان شیری کودک