ضرورت استفاده از رادیوگرافی در دندانپزشکی کودکان

رادیوگرافی دندان کودک یکی از مهم‌ترین روش‌های تشخیص در دندانپزشکی کودکان است که به دندانپزشک کمک می‌کند مشکلاتی را که با معاینه معمولی دیده نمی‌شوند، شناسایی کند. بسیاری از پوسیدگی‌های بین دندانی، عفونت‌ها، مشکلات رشد دندان‌های دائمی و حتی برخی ناهنجاری‌های فک تنها در تصاویر رادیوگرافی قابل مشاهده هستند. به همین دلیل، رادیوگرافی دندان کودکان نقش مهمی در تشخیص زودهنگام و پیشگیری از درمان‌های پیچیده‌تر در آینده دارد.
امروزه با استفاده از دستگاه‌های دیجیتال، میزان اشعه دریافتی بسیار کم شده است و این روش در صورت تجویز دندانپزشک، کاملاً ایمن و کاربردی محسوب می‌شود.

انواع رادیوگرافی دندان کودکان

یکی از شایع ترین رادیوگرافی هایی که برای کودکان درخواست داده می شود، رادیوگرافی opg  است که در آن تمامی دندان ها، انتهای ریشه دندان ها ، جوانه دندان های دائمی حتی در خیلی از مواقع میسینگ دندان دائمی، اضافه بودن دندان های دائمی در opg  مشخص خواهد شد. به همین دلیل یکی از روتین ترین رادیوگرافی هایی که تجویز می شود رادیوگرافی opg  است.

رادیوگرافی پری اپیکال یا تک دندان: برای یک ناحیه و یا یک دندان خاص استفاده می شود. میتوان از سایر رادیو گرافی ها مانند اوکلوزال برای بررسی وضعیت و جهت رویش جوانه دندان دائمی به عنوان یک رادیوگرافی تکمیلی استفاده کرد. رادیوگرافی بعدی سی بی سی تی است که به صورت تخصصی و کاملا دقیق انجام می شود که در آن دندانپزشک کودکان موقعیت ضایعه، جوانه دندان و یا موارد دیگر را مشاهده میکند.

 قبل از انجام رادیوگرافی حتما با دندانپزشک کودکان مشورت داشته باشید که کودک بیش از اندازه اشعه نبیند  و دقیقا رادیوگرافی مطابق با نیازش به او توصیه شود.

موارد استفاده از رادیوگرافی در کودکان

بسیاری از والدین سوال میکنند چه زمانی برای کودک رادیوگرافی دندان تجویز می شود؟ از آنجایی که کودکان در حال رشد هستند و استخوان فک آن ها بزرگ می شود و از لحاظ سایز بندی تغییر میکند، والدین باید از بدو رویش اولین دندان شیری حتما کودک را برای چکاپ های منظم دوره ای نزد دندانپزشک ببرید تا تصویر برداری های لازم انجام شود تا طبق  وضعیت رشد فک و دندان، رویش دندان های شیری و دائمی مشخص شود و این تایم یک فرصت طلایی است تا در صورت وجود مشکلی که پدر و مادر از آن اطلاع ندارند اقدامات و پیگیری های لازم زود تر انجام شود.

به طور کلی رادیو گرافی در دندانپزشکی کودکان بیشتر از بزرگسالان اهمیت دارد زیرا کودک در حال رشد و همچنین تغییرات در دندان و فک است. پس اگر در طی چکاپ های دوره ای دندانپزشکی برای کودک رادیوگرافی تجویز شد حتما به موقع انجام دهید.

اهمیت رادیوگرافی در دندانپزشکی کودکان

همه مشکلات دندانی با نگاه کردن به داخل دهان قابل تشخیص نیستند. رادیوگرافی دندان کودک این امکان را فراهم می‌کند که دندانپزشک وضعیت دندان‌ها و استخوان‌های فک را به‌صورت دقیق بررسی کند. از طریق این تصاویر می‌توان پوسیدگی دندان کودک ، دندان‌های نهفته، عفونت‌های ریشه، مسیر رویش دندان‌های دائمی و بسیاری از مشکلات دیگر را در مراحل اولیه تشخیص داد. تشخیص زودهنگام این مشکلات باعث می‌شود درمان ساده‌تر، کم‌هزینه‌تر و کم‌دردتر باشد. به همین دلیل رادیوگرافی نه فقط یک ابزار تشخیصی، بلکه بخشی مهم از مراقبت و پیشگیری در دندانپزشکی کودکان به شمار می‌رود.

از مزایای تهیه رادیوگرافی دندان کودکان و تاثیر بسیار مهم آن می توان به تشخیص مواردی همچون:

• عفونت های پنهانی (مانند عفونت ریشه ی دندان)
• شکستگی دندان کودک
• پوسیدگی های بین دندانی
• وجود و یا حتی عدم وجود جوانه ی دندان دائمی
• وجود دندان های اضافه (که لازم است هرچه سریع تر از فک کودک خارج شوند.)
• ارتباط فک بالا و پایین
• زمان رویش دندان های دائمی و… اشاره کرد.

سن مناسب برای رادیوگرافی دندان کودک

زمان انجام اولین رادیوگرافی دندان کودک برای همه بچه‌ها یکسان نیست. دندانپزشک با توجه به شرایط دهان و دندان کودک تصمیم می‌گیرد که آیا به تصویربرداری نیاز هست یا خیر. معمولاً زمانی که دندان‌های شیری در کنار هم قرار می‌گیرند و بررسی فضای بین آن‌ها با چشم دشوار می‌شود، ممکن است انجام رادیوگرافی توصیه شود. در برخی کودکان این اتفاق از حدود ۴ تا ۶ سالگی رخ می‌دهد، اما اگر احتمال پوسیدگی بالا باشد یا مشکلی در رشد و رویش دندان‌ها وجود داشته باشد، ممکن است رادیوگرافی در سنین پایین‌تر نیز انجام شود. در واقع، سن مناسب برای رادیوگرافی بیشتر از آنکه به عدد سن وابسته باشد، به نیاز تشخیصی کودک بستگی دارد.

موارد منع استفاده از رادیوگرافی در کودکان

موارد منعی برای استفاده از رادیوگرافی دندانی وجود ندارد. میزان اشعه در رادیوگرافی های دندانی بسیار کم است.در این مورد اصلا نگران نباشد مگر در موارد یکه کودکی دچار بدخیمی است و یا دچار مشکلاتی خاص مانند تومور مغزی است که در این موارد پزشک معالج به دندانپزشک گواهی مکیند تا کودک اشعه دریافت نکند. در بقیه موارد هیچ محدودیتی وجود ندارد زیرا این رادیوگرافی جنبه تشخیصی دارد.

مضرات عکس دندان برای کودکان 

این رادیوگرافی ها نقش بسیار مهمی را در انجام مراحل صحیح درمان، ایفا می کنند. در صورتی که بسیاری از والدین انجام رادیوگرافی های دندانی را به دلیل عوارض احتمالی ناشی از اشعه ی تابانده شده در حین تهیه ی گرافی های تشخیصی، برای دلبندشان مناسب نمی دانند.

لازم به ذکر است، شدت انرژی و میزان اشعه های تابانده شده در رادیوگرافی های دندانی بسیار جزئی و کم می باشد.

راهکارهای کاهش اثرات ناشی از  رادیوگرافی های دندانی

بسیاری از والدین سوال میکنند آیا اشعه رادیو گرافی ضرردارد؟ و چگونه میتوان آن را کاهش داد؟لازم به ذکر است میزان اشعه بسیار کم است و هیچ مشکلی برای کودک ایجاد نمیکند.  در صورت حسایت بیش از اندازه بهتر است این رادیوگرافی را در مراکز رادیوگرافی های معتبر که دارای گردن بند سربی و پیش بند سربی  هستند انجام شود تا اشعه به حداقل میزان ممکن برسد.

با توجه به مطالب فوق الذکر تاحدود زیادی می توانید به اهمیت و ضرورت انجام رادیوگرافی های دندانپزشکی کودکان پی ببرید.

چه تعداد رادیوگرافی برای کودکان مجاز است؟

تعداد دفعاتی که میتوان رادیوگرافی دندان را برای کودکان انجام داد به شرایط دهان و دندان هر کودک بستگی دارد. دندانپزشک با توجه به عواملی مانند سن کودک، میزان پوسیدگی، وضعیت رشد دندان‌ها و سابقه درمانی او تصمیم می‌گیرد که چه زمانی به رادیوگرافی نیاز است. اگر کودک در معرض خطر بالای پوسیدگی نباشد، ممکن است فاصله بین تصویربرداری‌ها طولانی‌تر باشد. همچنین استفاده از رادیوگرافی دیجیتال باعث شده میزان اشعه به حداقل برسد و نگرانی والدین در این زمینه تا حد زیادی کاهش پیدا کند.

نکاتی که هنگام انجام رادیوگرافی دندان برای کودکان باید رعایت کرد

رادیوگرافی دندان کودکان زمانی بهترین نتیجه را دارد که در شرایط مناسب و با رعایت اصول ایمنی انجام شود. آشنایی والدین با چند نکته ساده می‌تواند به انجام راحت‌تر و دقیق‌تر این فرایند کمک کند.

• رادیوگرافی را فقط در صورت توصیه دندانپزشک انجام دهید.
• در صورت امکان، مراکزی را انتخاب کنید که از دستگاه‌های رادیوگرافی دیجیتال استفاده می‌کنند.
• استفاده از پیش‌بند سربی و محافظ تیروئید برای کودک را جدی بگیرید.
• قبل از مراجعه، به زبان ساده برای کودک توضیح دهید که قرار است از دندان‌هایش عکس گرفته شود تا اضطراب کمتری داشته باشد.
• اگر کودک قبلاً رادیوگرافی انجام داده است، تصاویر قبلی را همراه خود ببرید.
• هنگام تصویربرداری از کودک بخواهید کاملاً بی‌حرکت بماند تا کیفیت تصویر بهتر شود و نیاز به تکرار عکس وجود نداشته باشد.

توصیه نهایی

اگر درباره نیاز فرزندتان به رادیوگرافی یا زمان مناسب انجام آن سوالی دارید، بهتر است با دندانپزشک متخصص کودکان مشورت کنید. برای دریافت مشاوره تخصصی و بررسی دقیق وضعیت دندان‌های فرزندتان، می‌توانید با مطب دکتر ماریتا شکاریان در ارتباط باشید و از راهنمایی تخصصی ایشان بهره‌مند شوید.